Natuursteen: marmer en graniet
Natuursteenplaten zijn dik, meestal twee tot vier centimeter, en liggen in een bed van specie of lijm. Ze zijn zeer hard en breken in grote stukken. Dat maakt het losmaken zwaar, maar het geeft ook ruimte om platen heel te houden voor hergebruik.
Zachte natuursteen als marmer krast en breekt makkelijker dan graniet. Harde steen zoals graniet vraagt een diamantzaag. Die kennis is nuttig bij het kiezen van het gereedschap en het inschatten van de tijd.
Granito en terrazzo
Granito en terrazzo bestaan uit steenfragmenten in cement of hars. Ze komen voor als tegels, als platen of als gestorte vloer. Veel komen uit de jaren dertig tot zeventig. Je herkent ze aan de gepolijste, gespikkelde uitstraling en de koele voelbaarheid.
Terrazzo uit de jaren dertig is vaak gepolijst en is een mooie, tijdloze vloer. Veel mensen willen hem juist laten liggen en opnieuw laten slijpen. Dat is een aparte vak en vaak goedkoper dan een nieuwe vloer.
Tegels of een gestorte vloer
Tegels of platen kunnen worden losgestoken, zoals bij plavuizen. Een gestorte terrazzovloer is één doorgaande laag die aan de dekvloer is verbonden. Die moet worden gebroken of weggefreesd en is dus zwaarder. Zie plavuizen verwijderen.
Bij een gestorte vloer ontbreken voegen of liggen er koperen of messing strips tussen de vakken. Dat zijn de hulpmiddelen om te zien hoe de vloer is opgebouwd. Een foto van zo'n strip helpt bij de beoordeling.
Hoe het werk gaat
Met een zware breekhamer en een brede beitel, soms met een diamantzaag om de platen eerst in stukken te snijden. Grote vlakken worden met een vloerfrees aangepakt. Het stof is vers beton en steen, dus afzuiging en afscherming zijn nodig. Zie stofarm vloer verwijderen.
Een diamantzaag maakt snede in de platen zodat ze in kleinere stukken kunnen. Dat is veiliger en schoner dan breken. Het stof is nat of afgezogen. Gebruik daarbij altijd een mondmasker.
Gewicht en afvoer
Natuursteen met een mortelbed weegt al gauw 100 kilo per vierkante meter of meer. Een hal van acht vierkante meter geeft ruim achthonderd kilo. Het gaat als steenachtig afval mee. Zie puin afvoeren.
Voor het transport is een stevige kar, een steekwagen of een bouwlift nodig. Plaats de stenen op een stevige ondergrond en til met twee personen. Vermijd dat zware stukken over een trap moeten.
Vloerverwarming, vocht en niveau
Stenen vloeren in oudere hallen liggen vaak direct op een betonvloer. Vloerverwarming ontbreekt meestal, vocht kan een probleem zijn. De vloer zakt na het verwijderen met de dikte van de plaat en het bed. Zie tegels en vloerverwarming.
Een stenen vloer geeft koude af. Als de verwijderde vloer vervangen wordt door een zachtere laag, voel je het verschil. Overweeg isolatie of vloerverwarming bij de nieuwe vloer.
Is de lijm of het bed onderzocht?
In woningen van voor 1994 kan de lijm of de ondergrond onder een oude stenen vloer asbest bevatten. Bij twijfel laat je het eerst onderzoeken. Zie asbestverdacht materiaal tijdens het werk.
Denk bij een oud pand ook aan de monumentenstatus. Voor beschermde panden kan een vloer onderdeel van het monument zijn. Vraag het na bij de gemeente voordat je iets weghaalt. Vraag bij waardevolle platen eerst of ze gewild zijn bij een steenhandel of sloopmaterialenhandel. Soms levert dat iets op of scheelt het afvoerkosten.
